Zorgplicht gaf de kredietbeheerder geen recht om de portefeuille vast te houden

Juridisch eigenaar, economisch belanghebbende en beheerder

Cradle had het economische belang bij de leningen, maar beschikte niet zelf over de benodigde vergunning voor kredietverlening aan consumenten. I-Finance hield daarom de juridische eigendom en verrichtte op basis van serviceovereenkomsten de dienstverlening. Rente en aflossingen kwamen volgens de afgesproken betalingsstructuur in beginsel aan Cradle toe.

Die verdeling maakt de zaak begrijpelijk. Tegenover consumenten had I-Finance verplichtingen als financieel dienstverlener. Tegenover Cradle had zij daarnaast contractuele verplichtingen en de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen. De rechtbank moest niet één van die relaties uitwissen, maar bepalen hoe zij zich tot elkaar verhielden.

Het vonnis is daarom geen eenvoudige overwinning van een geldschieter op consumentenbelangen. Het gaat om de vraag welke concrete handeling voor die consumentenbelangen noodzakelijk was en of zij aansloot op de gemaakte afspraken. Een algemeen beroep op zorgvuldigheid was daarvoor onvoldoende.

Een chargebackreserve was niet vanzelf een reserve voor rentecompensatie

I-Finance beriep zich op een contractuele reserve voor verwachte ‘charge backs’. Volgens haar vielen ook bedragen voor mogelijke rentecompensatie daaronder. Cradle wees op de gebruikelijke betekenis van het begrip: terugboekingen of storneringen van betwiste betalingen. Dat is niet hetzelfde als compensatie voor eerder te veel berekende rente.

De rechtbank volgde die uitleg, mede omdat de mogelijke rentecompensatie bij het sluiten van de overeenkomsten al bekend was. Over een afzonderlijke reservering daarvoor was niet gesproken. Ook had I-Finance ruim twee jaar geen uitvoering gegeven aan de ruime uitleg waarop zij zich nu beriep.

Dat maakt het verschil tussen contracttekst en feitelijke uitvoering zichtbaar. Een woord kan niet alleen worden uitgelegd vanuit de situatie waarin een partij er later belang bij krijgt. De bekende risico’s bij contractsluiting en de manier waarop partijen jarenlang betaalden, hielpen hier de reikwijdte van de reserve af te bakenen.

De consumentenplicht bleef wél serieus

I-Finance had volgens de rechter op zichzelf gelijk dat consumenten actief moesten worden geïnformeerd over een mogelijk recht op rentecompensatie. Alleen een advertentie in een dagblad zou daarvoor niet volstaan. Dat was een beperking van het eerdere standpunt van Cradle en hoort dus bij de bespreking van haar overwinning.

Maar waarom dat informatiebelang het vasthouden van de geïnde gelden vergde, was onvoldoende uitgelegd. Cradle had contractueel aansprakelijkheden voor de compensatie op zich genomen en had, voor zover onbetwist, eerdere verplichtingen ook gedragen. Concrete aanwijzingen dat zij dat niet langer zou doen ontbraken.

Ook de kritiek op de berekeningsmethode was onvoldoende toegelicht. Cradle wees op eerdere tegemoetkomingen binnen de portefeuille die bij individuele berekeningen moesten worden betrokken. Een algemene stelling dat een andere methode beter was, maakte niet inzichtelijk waarom de afgesproken afwikkeling consumenten tekort zou doen.

Daardoor kon de samenwerking rechtsgeldig worden beëindigd

De ingehouden bedragen hadden volgens de serviceovereenkomsten aan Cradle moeten worden doorbetaald. Nu daarvoor geen voldoende rechtvaardiging bestond, was I-Finance tekortgeschoten. Dat zij op het relevante moment in verzuim was en dat aan de contractuele opzeggingsvoorwaarden was voldaan, werd niet voldoende bestreden.

De rechtbank verklaarde dat de overeenkomsten per 4 augustus 2025 rechtsgeldig waren beëindigd. Andere aangevoerde tekortkomingen hoefden niet meer te worden behandeld. Dat is geen oordeel dat ieder verwijt van Cradle vaststond; de voldoende dragende grond maakte verdere beoordeling overbodig.

De betalingsveroordeling bedroeg € 1.768.249,47, met rente vanaf de in het dictum genoemde datum. Daarnaast moesten latere ontvangsten worden doorbetaald voor zover ze na toepassing van de betalingswaterval aan Cradle toekwamen. Het ging dus niet om het zonder voorwaarden afromen van iedere consumentenbetaling en evenmin om een civiele schadevergoeding aan de kredietnemers zelf.

Een gelieerde opvolger was niet daarom ongeschikt

Bij beëindiging mocht Cradle een vervangende beheerder aanwijzen met ervaring en de vereiste vergunningen. Zij koos Qube Capital, een gelieerde partij. I-Finance zag daarin opnieuw reden voor zorg over consumenten. De rechtbank vond die verbondenheid op zichzelf onvoldoende.

Niet betwist was dat Qube over de vereiste vergunningen beschikte. Concrete, kenbare aanwijzingen dat consumentenbelangen daar niet in goede handen zouden zijn, waren onvoldoende aangevoerd. De contracten eisten bovendien niet dat de opvolger onafhankelijk van Cradle moest zijn.

De zorgplicht werd daarmee niet uitgeschakeld. Zij kreeg een concrete maatstaf: controle op vergunningen en concrete aanwijzingen van risico’s. Een algemene terughoudendheid tegenover iedere gelieerde opvolger kon niet de plaats innemen van zo’n beoordeling.

Alleen het beheer overdragen was niet genoeg

De rechtbank verbond de overdracht van de servicing aan die van de juridische eigendom. I-Finance had die eigendom immers gekregen om haar dienstverlening mogelijk te maken, niet om een eigen economisch belang in de portefeuille te verwerven.

Een constructie waarin de oude beheerder juridisch eigenaar bleef terwijl het economische belang en de dienstverlening elders lagen, was volgens de rechtbank moeilijk voorstelbaar. Ook de zorg van een goed opdrachtnemer verlangde dat een opvolger de diensten daadwerkelijk kon voortzetten. Daarom moesten binnen veertien dagen ook de relevante stukken en informatie worden verstrekt.

Hier ligt de bijzondere contractuele betekenis van het resultaat. Een exitbepaling regelt niet alleen dat samenwerking mag stoppen. De noodzakelijke juridische en administratieve onderdelen moeten mee kunnen bewegen, anders blijft beëindiging op papier steken.

De rechter volgde niet ieder ruim geformuleerd verzoek

Te algemene eisen om ‘alle activiteiten’ voor een efficiënte afwikkeling te verrichten werden afgewezen. Ook kwam er geen dwangsom. De rechtbank wees onder meer op het risico van executiegeschillen bij ruime formuleringen en de verwachting dat een vergunninghoudende partij de veroordeling zou uitvoeren.

De voorlopige voorziening tijdens de procedure werd evenmin toegewezen, omdat met de gelijktijdige eindbeslissing het afzonderlijke belang daarvoor verviel. De tegenvorderingen van I-Finance en haar inzageverzoek werden afgewezen. Kostenposten kregen hun eigen beoordeling; de winst was dus groot, maar niet gelijk aan het integraal volgen van ieder petitum.

Bolkensteins cliënt bereikte daarmee zowel een betalingsveroordeling als een concrete overdrachtsroute. Of het geld en de portefeuille inmiddels daadwerkelijk zijn overgedragen of hoger beroep is ingesteld, is niet vastgesteld. De inhoudelijke les blijft dat consumentenbescherming om een aantoonbare verbinding tussen risico en maatregel vraagt. Zij kan geen onbegrensde bevoegdheid worden om een geëindigde opdracht voort te zetten.

Bronnen en verantwoording

Bron: Rechtbank Amsterdam, 14 oktober 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:10249, vooral 4.3–4.33. Kantoorprofiel: Matthijs Bolkenstein bij Meijburg Legal. Geen inhoudelijke medewerking of goedkeuring van de advocaat verondersteld.