Uw leverancier vraagt betaling terwijl u zelf geld van hem denkt te krijgen. Dan lijkt wegstrepen logisch. Juridische verrekening vraagt echter meer dan twee bedragen in één spreadsheet. Controleer wie over en weer schuldeiser is, of uw aanspraak afdwingbaar is en wat de overeenkomst bepaalt. Een advocaat ondernemingsrecht kan helpen bij een betwiste schadeclaim, een verrekenverbod of een procedure waarin betaling wordt gevorderd. Deze gids behandelt zakelijke verrekening naar Nederlands recht; fiscale verrekening, loon en insolventie kennen eigen aandachtspunten.
Bronnen (3)
Op deze pagina
1. Maak twee volledige vorderingskaarten
Schrijf voor beide bedragen de schuldeiser, schuldenaar, grondslag, omvang en betaaldatum op. Zet facturen en creditnota’s niet alleen op handelsnaam bij elkaar. Een holding, werkmaatschappij en bestuurder zijn afzonderlijke partijen. Controleer contracten en bankontvangers, maar onthoud dat de naam op een rekening niet altijd zelfstandig bepaalt wie juridisch de aanspraak heeft.
Een recente uitspraak van Rechtbank Noord-Holland bespreekt bij artikel 6:127 BW de vereisten van gelijksoortigheid, dezelfde wederpartij en bevoegdheid tot betaling en afdwingen van de tegenvordering. Daaruit volgt geen automatisch recht om vorderingen binnen een heel concern onderling af te trekken. Laat een gestelde uitzondering of groepsafspraak concreet onderzoeken. Een gezamenlijke eigenaar alleen beantwoordt de vraag niet.
2. Onderzoek of uw tegenvordering al bestaat en afdwingbaar is
Maak onderscheid tussen een bestaande factuur, een nog te begroten schade en een toekomstige boete. Verzamel het bewijs van aansprakelijkheid én het bedrag. Alleen een eigen schadeoverzicht creëert geen afdwingbare vordering. Geef aan wat de andere partij erkent en welke onderdelen gemotiveerd worden betwist. Een discussie over de hoogte kan een andere aanpak vragen dan een aanspraak die nog helemaal niet is ontstaan.
Controleer ook of de betaling van uw eigen schuld mogelijk is en welke voorwaarden aan uw aanspraak verbonden zijn. Een toekomstige ontvangst of een verwachte beslissing is niet zonder meer dezelfde tegenvordering als een opeisbaar bedrag. Vraag de advocaat de juridische volgorde vast te stellen voordat de administratie de volledige leveranciersschuld op nul zet. Bewaar de oorspronkelijke posten zichtbaar zolang de beoordeling loopt.
3. Lees het contract op verrekenafspraken
Partijen kunnen afspraken maken over verrekening. Zoek een verbod, beperking of juist uitbreiding in het contract en de toepasselijke voorwaarden. Controleer hoe die voorwaarden onderdeel van de overeenkomst zijn geworden. Een clausule in een concept dat nooit is aanvaard vraagt een andere beoordeling dan een bepaling in een ondertekende regeling. Lees ook latere aanvullingen en afspraken over andere groepsmaatschappijen.
Een uitspraak van Rechtbank Rotterdam behandelt een contractueel beding dat afweek van de wettelijke wederkerigheidseis. Dat betekent niet dat iedere groep zo’n afspraak heeft of dat elke formulering hetzelfde gevolg heeft. Laat vaststellen wie aan het beding gebonden is en welke vorderingen het omvat. Neem een beding van de wederpartij niet los over in uw brief zonder de overige voorwaarden te laten beoordelen.
4. Onderscheid verrekening van opschorting en een creditnota
Bij verrekening worden schuld en tegenvordering, wanneer de voorwaarden vervuld zijn, tot hun gemeenschappelijke bedrag tegen elkaar weggestreept. Opschorting gaat over tijdelijk niet nakomen en laat de verbintenis niet op dezelfde manier verdwijnen. Een creditnota kan weer een wijziging van de facturering weergeven. Vraag welke handeling u werkelijk beoogt en welke rechtsgrond daarbij past.
Een klacht over een gebrek betekent dus niet automatisch dat de koopprijs definitief is verlaagd. Het kan nodig zijn eerst herstel of schadevergoeding te onderzoeken. Gebruik in correspondentie geen drie verschillende begrippen voor hetzelfde bedrag zonder toelichting. Dat maakt voor de wederpartij en later de rechter onduidelijk of u betaling uitstelt, de factuur betwist of een eigen geldvordering inzet.
5. Formuleer een verrekenverklaring aantoonbaar
Artikel 6:127 BW koppelt verrekening aan een verklaring door de bevoegde schuldenaar aan de schuldeiser. Laat de juiste vorderingen en het beoogde bedrag herkenbaar benoemen. Een interne boeking zonder communicatie is niet hetzelfde als een duidelijke verklaring. Bewaar de verstuurde tekst, bijlagen en ontvangstgegevens. Laat bij twijfel beoordelen wanneer de verklaring werking heeft en wat er daarna resteert.
Vermijd een formulering die zonder noodzaak alle oorspronkelijke aansprakelijkheid erkent. Uw advocaat kan onderscheid maken tussen een primair verweer en een aanvullend beroep op verrekening. Spreek af hoe het restsaldo, eventuele rente en vervolgfacturen worden verwerkt. Een nuttige brief maakt de rekenstap controleerbaar, maar doet geen ongefundeerde toezegging dat het geschil daarmee voor beide partijen is beëindigd.
6. Houd rekening met een betalingsprocedure
Een verrekenverweer voorkomt niet vanzelf een veroordeling tot betaling. Artikel 6:136 BW biedt de rechter onder voorwaarden ruimte om de betalingsvordering toe te wijzen wanneer de gegrondheid van het verrekenverweer niet eenvoudig vast te stellen is. Een uitspraak van Rechtbank Gelderland laat dat onderscheid zien. De inhoudelijke beoordeling van uw tegenvordering en de afhandeling van de factuur kunnen daardoor uit elkaar lopen.
Geef uw advocaat dus vroeg de volledige onderbouwing. Vraag of een eigen vordering in de procedure nodig of passend is en welke kosten daaraan verbonden zijn. Bewaak de datum op de dagvaarding onafhankelijk van uw eerdere verrekenbrief. Alleen zeggen dat alles is verrekend is geen veilige vervanging voor een formeel procesverweer wanneer de wederpartij toch een zaak begint.
7. Fictief voorbeeld: schade bij de verkeerde groepsmaatschappij
Een afnemer krijgt een factuur van een werkmaatschappij. Hij wil daarop kosten aftrekken van schade die volgens hem door een andere vennootschap uit dezelfde groep is veroorzaakt. Beide bedrijven gebruiken dezelfde merknaam. Dit voorbeeld is fictief en stelt niet vast dat iemand aansprakelijk is of dat een groepsafspraak ontbreekt.
De voorbereiding begint met het identificeren van de contractspartijen en de gestelde schade. Daarna wordt bekeken of er een geldige ruimere verrekenafspraak is. De afnemer laat ook vaststellen of de schadevordering al afdwingbaar is. Pas dan kan een gerichte verklaring of ander verweer worden voorbereid. Het merk op een briefhoofd kan de commerciële samenhang tonen, maar vervangt geen onderzoek naar wederkerigheid en afspraken.
8. Geef uw advocaat een afgebakende opdracht
Lever beide vorderingskaarten, contracten, voorwaarden en volledige correspondentie aan. Benoem of het doel betaling verminderen, tijdelijk uitstellen of een eigen vordering innen is. Vraag welke stap vóór een ontvangen deadline nodig is en wie die uitvoert. Een accountant kan de cijfers laten aansluiten; de vraag of verrekening juridisch mogelijk is verdient een afzonderlijke beoordeling.
Bewaar na advies de oorspronkelijke bedragen en de gekozen verrekening naast elkaar. Leg vast welke onderdelen nog worden betwist en wie de ontvangst van uw verklaring controleert. Verandert de situatie door overdracht van een vordering of dreigend faillissement, meld dat direct. Deze gids biedt geen algemene oplossing voor die bijzondere situaties en geen garantie dat een tegenvordering een lopende betalingsclaim neutraliseert.
Veelgestelde vragen
Mag ik een factuur verrekenen met een vordering op een zusterbedrijf?
Niet uitsluitend omdat beide bedrijven bij dezelfde groep horen. Onderzoek dezelfde wederpartij en een eventuele geldige ruimere contractuele afspraak.
Is alleen een boeking in mijn administratie voldoende?
De wettelijke regeling gaat uit van een verklaring aan de schuldeiser. Laat de inhoud, adressering en aantoonbaarheid van uw verklaring beoordelen.
Stopt een rechtszaak door mijn verrekenverweer?
Niet automatisch. De rechter kan onder de voorwaarden van artikel 6:136 een betalingsvordering ondanks het verweer toewijzen. Laat uw procespositie tijdig beoordelen.
Bronnen
Deze bronnen horen bij deze pagina. Controleer bij een concrete zaak altijd de actuele regels en uw eigen stukken.
- Rechtbank Noord-Holland — ECLI:NL:RBNHO:2026:4561 Geraadpleegd: 2026-10-23
- Rechtbank Rotterdam — ECLI:NL:RBROT:2021:11560 Geraadpleegd: 2026-10-23
- Rechtbank Gelderland — ECLI:NL:RBGEL:2026:6552 Geraadpleegd: 2026-10-23
Juridische beoordeling
Nog niet juridisch gecontroleerdDeze inhoudsversie is nog niet door een jurist of advocaat beoordeeld. Een broncontrole of tekstbewerking is geen juridische goedkeuring.
Redactie Ondernemingsrecht in Nederland
We koppelen uitleg aan bronnen en leggen gerichte wijzigingen vast. Een juridische beoordeling wordt alleen vermeld bij de werkelijk beoordeelde tekstversie, met een echte beoordelaar, datum en reikwijdte. Voor deze artikelen staat die menselijke beoordeling nog open.
Ricardo van der Spoel
Redactioneel verantwoordelijk · Redactionele organisatie en techniek