Persoonlijke borgstelling voor uw bedrijf: laat het privérisico toetsen

1. Bepaal wat u persoonlijk ondertekent

Verzamel leningsovereenkomst, borgakte, algemene voorwaarden en alle bijlagen. Controleer of u één keer namens de bv tekent en daarnaast apart privé. Een handtekening onder een pagina die u als administratieve bijlage beschouwt kan toch een eigen verplichting betreffen. Vraag de financier schriftelijk welk document uw persoonlijke risico regelt en welke stukken daarvan deel uitmaken.

Laat onderscheid maken tussen borgtocht, hoofdelijke medeschuld en een andere garantie. De juridische betekenis volgt niet alleen uit het gebruikte opschrift. Vraag welke gebeurtenis een aanspraak mogelijk maakt en welke verweren u kunt voeren. Een algemene uitleg dat iedere directeur dit tekent is geen beoordeling van uw bedrag, looptijd en eigen contractpositie.

2. Maak bedrag en gedekte schulden concreet

Staat een maximumbedrag vermeld, onderzoek dan waarop dat maximum betrekking heeft. Vallen rente, kosten of toekomstige kredieten daarbinnen of daarbuiten? Heeft de borg alleen betrekking op één lening of op een ruimer financieringspakket? Zet de bepalingen in een overzicht en laat dubbelzinnige formuleringen vóór ondertekening verduidelijken. Een lening van een bepaald bedrag betekent niet vanzelf dat elk persoonlijk risico tot precies dat bedrag beperkt blijft.

Controleer wat gebeurt bij verhoging, herfinanciering of verlenging. Wilt u alleen een afgebakende investering ondersteunen, laat dat doel en de betreffende schuld herkenbaar vastleggen. Bewaar latere aanvullingen en toestemming voor wijzigingen. Bij een bestaande aanspraak moet de gevorderde som worden herleid tot de gedekte schuld, met afzonderlijke posten voor hoofdsom, betalingen, rente en kosten.

3. Laat de toepasselijke bescherming beoordelen

Artikel 7:857 BW bakent de bescherming van de particuliere borg af. Het gaat om een natuurlijk persoon die niet in de uitoefening van beroep of bedrijf handelt en ook niet voor de normale bedrijfsuitoefening van een nv of bv waarvan hij bestuurder is en alleen of met medebestuurders de meerderheid van de aandelen houdt. Niet ieder zakelijk financieringsdoel sluit particuliere bescherming dus uit. Laat uw bestuursfunctie, aandelenbelang en de handeling op het moment van tekenen toetsen; een standaardverklaring van de bank beslist die kwalificatie niet.

Als deze bescherming geldt en het bedrag van de hoofdverbintenis bij het aangaan nog niet vaststaat, is de borgtocht alleen geldig voor zover een maximum in geld is afgesproken. Dat is de voorwaardelijke regel van artikel 7:858, geen verplicht nieuw maximum voor iedere reeds vaststaande schuld. Wettelijk verschuldigde rente en kosten kunnen volgens de afzonderlijke regels buiten dat maximum vallen. Artikel 7:859 verlangt voor bewijs tegenover de particuliere borg een door hem ondertekend geschrift. Na gehele of gedeeltelijke nakoming door de borg kan bewijs met alle middelen worden geleverd. Dit is een bewijsregel, geen automatische nietigheid van iedere mondelinge afspraak. Partner-toestemming vraagt de afzonderlijke toets hieronder.

4. Onderzoek toestemming en de ondernemingsuitzondering

Het arrest ECLI:NL:HR:2003:AF7513 behandelt de uitzondering op toestemming bij een bestuurder met het vereiste aandelenbelang en een handeling voor de normale bedrijfsuitoefening. Ook een tussengeschakelde holding kan daarbij relevant zijn, maar niet zonder de overige voorwaarden te toetsen. Alleen zeggen dat het geld voor het bedrijf was is dus geen volledige analyse van deze uitzondering.

Geef de advocaat het organogram, de aandelenpercentages, bestuurdersgegevens en het financieringsdoel van destijds. Vermeld ook welke informatie en toestemming de partner daadwerkelijk gaf. Als een beroep op ontbrekende toestemming mogelijk lijkt, laat dan direct vorm en termijnen onderzoeken. Een eigen losse ontkenning door de borg is niet noodzakelijk dezelfde handeling als een rechtsgeldig beroep van de bevoegde persoon.

5. Verwar overheidsgarantie niet met uw eigen vrijstelling

De RVO beschrijft de Borgstelling MKB-kredieten als een regeling waarbij de overheid voor een deel zekerheid biedt om financiering mogelijk te maken. Dat is een andere relatie dan uw persoonlijke borgakte. Het etiket BMKB bewijst niet dat u zelf niets hoeft te betalen of dat uw privéafspraak vervalt. Vraag de financier welke zekerheden naast elkaar bestaan en welke verplichting u precies aangaat.

Laat de hele zekerhedenstructuur beoordelen: pandrechten, hypotheek, groepsgaranties en persoonlijke borg. Vraag welke gevolgen uitwinning of betaling door een andere partij heeft voor het resterende bedrag. Trek een verwachte overheidsbijdrage niet zelfstandig van de claim af. De afwikkeling van verschillende zekerheden moet aansluiten op de overeenkomst en de actuele stand van de schuld.

6. Reageer op een aanspraak zonder onnodige erkenning

Bij een borgtocht is het wettelijke uitgangspunt van artikel 7:855 BW dat de hoofdschuldenaar eerst moet zijn tekortgeschoten voordat de borg tot nakoming gehouden is. Stelt de schuldeiser de hoofdschuldenaar in gebreke volgens artikel 6:82 BW, dan moet hij de borg daarvan gelijktijdig bericht geven. Dat is niet hetzelfde als een algemene plicht eerst alle goederen van de onderneming uit te winnen. Vraag de specificatie, aanmaningen en stukken op die de aanspraak dragen. Laat ook beoordelen welke contractuele afspraken en beschermingsregels gelden. Neem een formeel processtuk direct mee; een betalingsregeling of erkenning kan gevolgen hebben voor uw verweer.

Wilt u niet langer borg blijven, onderzoek dan de overeengekomen looptijd, opzegmogelijkheden en schriftelijke vrijgave. Aftreden als bestuurder of verkoop van aandelen beëindigt een eerder aangegane borg niet automatisch. Vraag bij een overname of vertrek expliciet welke bevestiging de financier moet geven. Een belofte van de koper dat hij alles overneemt bindt de bank niet vanzelf.

7. Fictief voorbeeld: vertrek uit de bv zonder bankbevestiging

Stel: een ondernemer heeft privé een borgakte getekend voor de werkkapitaallening van zijn bv. Bij verkoop van de aandelen spreekt de koper af alle schulden te dragen. Een jaar later ontstaat betalingsachterstand en spreekt de bank de verkoper aan. De verkoper dacht dat de aandelenoverdracht zijn borg automatisch beëindigde.

Een bruikbaar dossier bevat de oorspronkelijke borg, leningwijzigingen, verkoopafspraken en eventuele correspondentie met de bank over vrijgave. Daarna kunnen externe verplichting en interne vrijwaring afzonderlijk worden beoordeeld. Dit fictieve voorbeeld voorspelt geen betalingsplicht of succesvol verweer; het toont waarom vertrek en vrijgave verschillende stappen zijn.

8. Checklist voor borgadvies

Vraag vóór tekenen naar het maximale reële risico en bij een claim eerst naar grondslag en urgentie. Neem ook documenten mee die u als puur administratief beschouwde. Een complete set voorkomt dat een belangrijke persoonlijke bepaling pas na de eerste brief zichtbaar wordt.

• Lening, borgakte, voorwaarden en alle latere wijzigingen.
• Maximumbedrag, gedekte schulden en specifieke rente- en kostenbepalingen.
• Bestuur, aandelenstructuur en financieringsdoel bij ondertekening.
• Partnerpositie, toestemming en eventuele relatie met buitenlands recht.
• Aanspraak, betaaloverzicht, vertrekafspraken en schriftelijke vrijgave.