Als bestuurder privé aansprakelijk gesteld: wat doet u nu?

1. Controleer in welke rol u wordt aangesproken

Noteer de exacte naam van de rechtspersoon en de periode waarin u bestuurder was. Controleer of u rechtstreeks bestuurder was of via een andere vennootschap. Houd uw rol als aandeelhouder, werknemer en bestuurder uit elkaar. Het bezit van aandelen alleen beantwoordt nog niet de vraag waarom iemand uw privévermogen aanspreekt.

Vraag ook wie de claim indient. De vennootschap zelf, een zakelijke schuldeiser, een curator en een belastingontvanger kunnen verschillende grondslagen gebruiken. Zet de gestelde schade en het verlangde bedrag in een apart overzicht. Een brief aan uw bv is bovendien niet zonder meer een persoonlijke aansprakelijkstelling aan u; lees de adressering en inhoud samen.

2. Bepaal de gestelde juridische grondslag

Ondernemersplein onderscheidt interne aansprakelijkheid tegenover de rechtspersoon en externe aansprakelijkheid tegenover derden. Bij interne aansprakelijkheid gaat het om een ernstig verwijt aan de bestuurder. Bij een externe claim moet de aangevoerde grondslag worden onderzocht; het enkele feit dat een factuur onbetaald bleef, bewijst nog niet alle vereisten voor een persoonlijke claim.

Vraag uw advocaat welke concrete handeling of nalatigheid u wordt verweten. Gaat het om het aangaan van een verplichting, het onttrekken van vermogen, administratie of een besluit? Maak geen algemene erkenning voordat duidelijk is welke gebeurtenis en schade worden bedoeld. Een gericht verzoek om onderbouwing is iets anders dan de hele claim al inhoudelijk afwijzen.

3. Leg vast wat u toen wist en heeft besloten

Een beoordeling van een bestuursbesluit vraagt meer dan de huidige financiële uitkomst. Verzamel de informatie die op het moment van het besluit beschikbaar was: prognoses, offertes, waarschuwingen, bestuursverslagen en advies. Geef aan welke onzekerheden bekend waren en welke alternatieven zijn besproken. Bewaar ook berichten waarin u bezwaar maakte of om aanvullende gegevens vroeg.

Werk met een tijdlijn en verwijzingen naar oorspronkelijke stukken. Pas oude notulen niet achteraf aan alsof de nieuwe tekst toen al bestond. Een latere toelichting kan als latere toelichting worden vastgelegd. Bespreek ontbrekende administratie met uw advocaat; een ongeordend dossier maakt het lastiger de gestelde feiten en uw eigen beslissingen te beoordelen.

4. Onderscheid een persoonlijke borgstelling van bestuurdersaansprakelijkheid

Heeft u privé meegetekend voor een financiering, dan kan een schuldeiser zich ook op die afspraak beroepen. Dat is een andere onderzoeksvraag dan een verwijt over de uitoefening van uw bestuurstaak. Neem daarom financieringscontracten, garanties en borgstellingen integraal mee, ook als u dacht alleen namens de onderneming te tekenen.

Controleer met uw adviseur wie contractspartij is, in welke hoedanigheid werd ondertekend en welke voorwaarden gelden voor een aanspraak. Maak een overzicht van wijzigingen en aanvullende toezeggingen. Een korte handtekeningpagina zonder de bijbehorende voorwaarden geeft meestal onvoldoende zicht op de volledige afspraak.

5. Behandel fiscale betalingsproblemen als een eigen spoedvraag

De fiscale regeling geldt voor bepaalde belastingen van een rechtspersoon die onder de vennootschapsbelasting valt, waaronder loonheffingen en btw; niet voor iedere organisatie of belasting. Volgens de Belastingdienst moet de melding bij aangiftebelastingen binnen twee weken worden verstuurd nadat betaald had moeten worden. Bij een naheffingsaanslag geldt een afzonderlijke tweewekentermijn na de uiterste betaaldatum, alleen voor het extra bedrag boven wat op aangifte verschuldigd was. Dat extra bedrag mag niet door opzet of grove schuld van de onderneming zijn ontstaan. Laat de toepasselijkheid en concrete einddatum meteen bepalen.

Een melding van betalingsonmacht is geen verzoek om uitstel of kwijtschelding. Alleen bellen over een betalingsregeling vervangt de melding dus niet. Bij verplichte aansluiting bij een bedrijfstakpensioenfonds moet betalingsonmacht ook daar worden gemeld. Verzamel aangiften, aanslagen, het gebruikte formulier, verzendgegevens en reacties. Laat ook controleren of de melding volledig is; tijdigheid alleen is niet genoeg. Een ontvangen aansprakelijkheidsbeschikking of invorderingsstuk vraagt daarnaast een eigen reactie- of bezwaarcontrole. Wacht daarmee niet op overleg over een betalingsregeling en neem niet aan dat een gemiste melding automatisch iedere persoonlijke claim bewijst.

Gaat het daarnaast om een erkende belastingschuld van de vennootschap waarvoor een regeling nodig is? Bekijk dan een betalingsregeling voor die belastingschuld. Een regeling vervangt geen melding betalingsonmacht en beslist niet over uw persoonlijke aansprakelijkheid.

6. Bekijk faillissement en verzekering afzonderlijk

Bij faillissement kan de curator onderzoek doen naar bestuur, administratie en afwikkeling. Een claim in dat verband vraagt een andere beoordeling dan de gewone betalingsvraag van een leverancier. Bewaar stukken over de jaarrekening, administratie en relevante transacties. Laat ook duidelijk vastleggen welke informatie wordt gevraagd en binnen welke termijn.

Controleer of een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering bestaat en hoe u een omstandigheid of claim moet melden. Ga niet uit van automatische dekking van alle verwijten of kosten. Bespreek wie de advocaat kiest, wie opdrachtgever is en welke instemming de verzekeraar nodig heeft. Een verzekeringsmelding vervangt uw reactie op een formeel processtuk niet.

7. Fictief voorbeeld: leverancier spreekt de directeur aan

Stel: een bv bestelt materiaal, waarna een belangrijke klant wegvalt. De bv kan de leverancier niet betalen. De leverancier stuurt daarop een brief aan de directeur persoonlijk. Alleen de onbetaalde factuur geeft nog geen volledig beeld van de gestelde persoonlijke verantwoordelijkheid.

De directeur verzamelt de bestelling, financiële prognose, latere gebeurtenissen en de precieze aansprakelijkstelling. Vervolgens kan een advocaat beoordelen wat wordt verweten en welke gegevens nog ontbreken. Blijkt ook een privéborgstelling te bestaan, dan moet die apart worden onderzocht. Dit fictieve voorbeeld toont de voorbereiding; het voorspelt geen uitkomst.

8. Checklist voor uw eerste gesprek

Formuleer wat u is verweten en welk document een reactie vraagt. Maak onderscheid tussen een informeel dreigement en een ontvangen beschikking of dagvaarding. Vraag een eerste advies over grondslag en urgentie en maak daarna afspraken over eventuele onderhandelingen of procedures.

• De volledige persoonlijke aansprakelijkstelling met bijlagen en ontvangstdatum.
• Gegevens van de rechtspersoon, bestuursstructuur en uw bestuursperiode.
• Relevante besluiten, financiële informatie en oorspronkelijke correspondentie.
• Financieringscontracten, borgstellingen en eventuele verzekeringspolis.
• Fiscale meldingen, curatorvragen en formele stukken met hun termijnen.